Dzień Wszystkich Świętych w Zinacantán

 

W Zinacantán świętowali już trzeci dzień. Przyszli uczcić zmarłych 1 listopada, jak wszyscy. Wspięli się betonową drogą po zboczu, na ścięty wierzchołek. Ze szczytu spojrzeli na kłębiące się w dolinie chmury. Obsypali groby sosnowym igliwiem, przynieśli naręcza kwiatów, pomarańcze, banany, trzcinę cukrową. Zapalili świece. A potem zasiedli na cmentarzu, jedli, rozmawiali. Nazajutrz przyszli raz jeszcze. Zwykle na tym by się skończyło. Ale ten rok jest wyjątkowy. - Drugi listopada wypada w niedzielę - don Pedro zapala świece. Przyszedł odwiedzić ojca. - To dzień odpoczynku. Odpoczywa się na ziemi, odpoczywa w niebie i nie ma komu wpuścić dusz do raju. Zostaniemy z nimi do poniedziałku. Wtedy będą mogły wrócić. B.

Święto Zmarłych w Chenalhó

Dzień Zmarłych spędziliśmy w miejscowości Chenalhó, oddalonej godzinę jazdy z San Cristóbal. Nasza znajoma, Alma, zabrała nas do rodziny Antonii.

Początkowo żałowaliśmy, że nie wybraliśmy słynnych, barwnych obchodów święta w El Romerillo, tylko skromną rodzinną imprezę, ale okazało się, że było warto. Zobaczyliśmy kawałeczek majańskiego życia od środka.

  Na zdjęciu od lewej Humberto (mąż Antonii), B., Antonia, Alma, dwie córki Antonii.

 

Po modlitwie na grobie taty Antonii przenieśliśmy się na patio grobu jej kuzyna. Juan zginął w wypadku, gdy miał 22 lata. Był muzykiem, więc na jego grobie zebrali się koledzy z zespołu i, rozlewając sobie bimber z plastikowego bidonu śpiewali typowe meksykańskie piosenki o utraconej miłości, kobiecie, która porzuciła/zdradziła z przyjacielem/okłamała, trudnym samotnym życiu, tęsknocie, żalu etc. Nawet jeśli mam duży dystans do tego rodzaju muzyki i przekazu, tym razem było wzruszająco. Po koncercie, siedząc cały czas na grobie, zabraliśmy się za jedzenie smażonej świńskiej skóry (el chicharrón) podawanej z majonezem, tartymi warzywami i ostrym sosem.